De deur is dicht, de zomervakantie is begonnen. Tijd om even afstand te nemen. Toch blijf ik met verbazing de discussies volgen over kunstmatige intelligentie in het onderwijs.
De afgelopen periode zag ik talloze gesprekken voorbijkomen over de vraag óf AI wel gebruikt mag worden. Er worden werkgroepen opgericht, onderzoeken gestart en eindeloos beleidsstukken voorbereid. Ondertussen dendert de praktijk gewoon door.
Wij kregen dit schooljaar te maken met een stormvloed aan bezwaarschriften die overduidelijk met AI waren opgesteld. Ouders stelden uitgebreide eisen voor een herbeoordeling van de vraag of hun kind wel of niet over mocht gaan. Die bezwaren moeten serieus worden behandeld, ongeacht hoe ze zijn geschreven. Dat kost veel tijd en energie. Inmiddels zijn er zelfs zaken doorgestuurd naar de geschillencommissie.
Dat is geen verwijt aan ouders. Zij gebruiken de middelen die beschikbaar zijn. Precies zoals bedrijven, advocatenkantoren en steeds meer professionals dat doen. Sterker nog, in het nieuws verscheen dat sommige advocatenkantoren een terugloop in klanten zien omdat mensen met behulp van AI zelf al juridische documenten kunnen opstellen.
De wereld verandert in hoog tempo. AI is geen toekomstmuziek meer. Het is dagelijkse praktijk.
En wat doet het onderwijs?
Nog te vaak zie ik dat we blijven hangen in discussies, onderzoeken en werkgroepen. Natuurlijk moeten we zorgvuldig omgaan met nieuwe technologie. Natuurlijk moeten we nadenken over privacy, betrouwbaarheid en ethiek. Maar ondertussen lopen we steeds verder achter op de maatschappij waarvoor we leerlingen juist zouden moeten voorbereiden.
Het voelt alsof we nu al met 10 tegen 0 achterstaan. Niet omdat AI zo goed is, maar omdat we blijven wachten terwijl de rest van de wereld gewoon doorgaat.
Wat mij misschien nog wel het meest verbaast, is dat sommige scholen kiezen voor de eenvoudigste oplossing: verbieden. Alsof dat de ontwikkeling stopt. Alsof leerlingen, ouders en medewerkers AI buiten de schoolmuren niet massaal blijven gebruiken.
Onderwijs heeft altijd de opdracht gehad om leerlingen voor te bereiden op de samenleving. Die samenleving werkt inmiddels met AI. Dan kun je ervoor kiezen om de deur dicht te houden, maar daarmee verdwijnt AI niet. Je vergroot alleen de afstand tussen wat leerlingen op school leren en wat zij buiten school tegenkomen.
Misschien is het tijd om minder energie te steken in de vraag óf AI een plek heeft in het onderwijs, en meer in de vraag hoe we leerlingen en medewerkers verantwoord leren omgaan met deze technologie.
Want terwijl wij nog onderzoeken, leert de wereld alweer de volgende versie.