We leven allemaal met ons eigen model van de wereld en met onze eigen ervaringen. Dat is handig en onhandig. Handig omdat je niet alles iedere keer opnieuw beleeft en moet leren. Onhandig omdat het soms niet past. Je wordt soms verrast of staat op het verkeerde been.

Op het platteland in de omgeving van Macheke vind je allerlei huizen en gemeenschappen. In Macheke vind je bijvoorbeeld al wat meer “echte” huizen: huizen van steen met woonkamer, keuken en slaapkamers. Vaak ook aangesloten op elektriciteit en met stromend water. Er staan huizen op grotere en kleinere percelen. Dat kennen we in Nederland grofweg ook. In deze huizen vind je al wat meer elektrische en elektronische apparatuur.
Loop je op het platteland, dan kom je ook nog traditionale huizen en huisjes tegen. Ronde huizen, opgetrokken uit leem/klei en met rieten dak, stenen bouwsels met golfplaatjes. Huisjes met 1 of 2 kamers, zonder stromend water en elektriciteit. Steeds vaker wel met een zonnepaneel en accu/batterij. Er zijn weinig apparaten, maar wel smartphones. Ontwikkelingen gaan snel.
Toen ik in 2024 voor het eerst op Howgate secondary school was, waren de lokalen nog voorzien van schoolborden. De administratie van de school was en is nog grotendeels papier. In 2025 was een aantal schoolborden vervangen door whiteboards. Op de daken van klaslokalen lagen zonnepanelen. En leerlingen worden voorgelicht en geleerd over de voor- en nadelen van sociale media: steeds meer leerlingen hebben toegang tot internet en sociale media. Een enkeling heeft zelf een telefoon. Anderen kunnen en mogen gebruik maken van de telefoon van een gezinslid of de gezinstelefoon.
Dit jaar is en wordt het mediacenter ingericht, een combinatie van bibliotheek en computerlab..

Het docententeam van Howgate heeft een groepsapp. En daar gaat dit stukje eigenlijk over, was de bedoeling. Laatst plaatste een van de docenten een vrolijk bericht. Hij had zijn planning voor de komende lesperiode al bijna af en kon in april dus vooral genieten van vrije dagen in plaats van het maken van zijn planning en lesprogramma’s. Hij had dit gedaan met behulp van AI.
Dat zag ik niet aankomen. AI is wat we hier hebben en waar we in de westerse wereld (en China) druk mee zijn, met de voor- en nadelen, de hype, de gevaren.
AI is ook al doorgedrongen tot de omgeving van Howgate, de gebruikers van telefoons op het platteland van Mashonaland East! Helemaal niet vreemd. Behalve in mijn hoofd en gedachten!
Veel gezinnen hebben geen stromend water, wasmachines en koelkasten, maar wel toegang tot AI. Dit vraagt flexibiliteit van mij en aanpassing van mijn kijk op de wereld. Aan de ene kant vind ik het geweldig. En aan de andere kant gewoon heel bizar.
Ik ben heel benieuwd hoe Afrika zich gaat ontwikkelen. Het gaat er heel anders dan het hier is gegaan. Ze hebben nog veel in te halen, maar dit zou wel eens heel hard kunnen gaan. Er is een enorm potentieel aan creativiteit, de bevolking is jong en het onderwijs volop in ontwikkeling. Als ze hun potentieel volop gaan ontwikkelen en zichzelf gaan ontdekken ben ik benieuwd waar we over 50 jaar staan.
Mijn ogen gaan langzaam open. Mijn model van de wereld verandert.

Foto: mediacenter in aanbouw, oktober 2025